14, 18, 22 ve 24 Ayar Altın Arasındaki Fark Nedir?

Bir altın takıya bakarken ilk sorulması gereken soru, onun kaç ayar olduğudur. Ayar; altının rengini, ne kadar dayanıklı olduğunu ve ileride bozdurduğunuzda eline geçecek tutarı doğrudan belirler. Aynı gramdaki iki bilezik, ayarları farklıysa bambaşka değerlere sahip olabilir.

Bu yazıda Türkiye'de en sık karşılaşılan dört ayarı, yani 14, 18, 22 ve 24 ayarı karşılaştırıyor, hangi durumda hangisinin mantıklı olduğunu anlatıyoruz.

Ayar ne anlama gelir?

Ayar, bir altın parçasının içinde ne kadar saf altın bulunduğunu gösterir. Sistem 24 üzerinden işler: 24 ayar neredeyse tamamen saf altın demektir. 22 ayar bir parçanın 24 birimlik ağırlığının 22 birimi altındır, geri kalanı ise gümüş, bakır gibi başka metallerden oluşur.

Kuyumculukta bu oran genellikle milyem ile ifade edilir. Milyem, bin birimde kaç birimin saf altın olduğunu söyler ve takının üzerindeki damgada çoğunlukla bu sayıyı görürsünüz.

24 ayar: saf altın ve yatırım

24 ayar altın, piyasada gram altın ve külçe olarak karşınıza çıkar. Saflığı en yüksek olan bu altın aynı zamanda en yumuşak olanıdır. Kolayca çizilir ve şekil değiştirir, bu yüzden takıya pek uygun değildir.

Birikim yapmak isteyenler için ise en sade seçenektir. Değeri doğrudan saf altın fiyatına bağlıdır ve işçilik payı çok düşüktür. Güncel gram altın fiyatını canlı piyasa ekranımızdan takip edebilirsiniz.

22 ayar: bileziğin ve sarrafiyenin ayarı

Türkiye'de altın denince akla gelen ayar büyük ölçüde 22 ayardır. Bilezikler, çeyrek, yarım, tam ve ata lira gibi sarrafiye ürünlerinin tamamı bu ayardadır.

22 ayar, saflığı yüksek kalırken takıya yetecek kadar sertlik kazanır. Rengi koyu ve sıcak bir sarıdır. Hem takılıp kullanılabilmesi hem de bozdururken değerinin büyük kısmını koruması, onu hem süs hem birikim için tercih edilen ayar yapar.

18 ayar: mücevherin ayarı

18 ayarda altın oranı yüzde 75'tir. Karışımdaki diğer metaller altını belirgin biçimde sertleştirir. Bu sertlik, taşların yuvasında güvenle durması için önemlidir. Bu nedenle pırlanta ve değerli taşlı mücevherlerde çoğunlukla 18 ayar kullanılır.

Karışımdaki metallere göre 18 ayar altın sarı, beyaz ya da rose tonlarında üretilebilir.

14 ayar: günlük kullanımın ayarı

14 ayar altının yarısından biraz fazlası saf altındır. Diğer ayarlara göre daha dayanıklıdır, çizilmeye ve ezilmeye karşı iyi direnir. Rengi daha açık bir sarıdır.

Her gün takılacak ince zincirler, küpeler ve yüzükler için pratik bir seçimdir. Aynı modelin 22 ayar hâline göre bütçeye de daha uygundur.

Bozdururken hangi ayar ne kadar değer taşır?

Bir takıyı sattığınızda kuyumcu onu içindeki saf altın miktarı üzerinden değerlendirir. Bu yüzden ayar düştükçe gram başına alacağınız tutar da düşer.

Örneğin 10 gram 22 ayar bir bilezikte yaklaşık 9,16 gram saf altın bulunur. Aynı ağırlıktaki 14 ayar bir kolyede ise bu miktar 5,85 gramdır. İki takı aynı gramda olsa da bozdurma değerleri arasında belirgin bir fark oluşur.

Ayrıca takı alırken ödenen işçilik bedeli, bozdururken geri alınmaz. Yalnızca birikim amaçlıyorsanız işçiliği düşük ürünleri tercih etmek daha mantıklıdır. Farklı ayarların güncel karşılığını hesaplama araçlarımızla görebilirsiniz.

Hangi ayarı seçmelisiniz?

Karar, altını ne için aldığınıza bağlıdır:

• Birikim düşünüyorsanız 24 ayar gram altın veya 22 ayar sarrafiye ürünleri öne çıkar.
• Hem takıp hem biriktirmek istiyorsanız 22 ayar bilezik dengeli bir seçimdir.
• Taşlı bir mücevher alıyorsanız 18 ayar, taşın güvenliği için uygundur.
• Günlük, rahat kullanım için 14 ayar daha dayanıklı ve ekonomiktir.

Emin olamadığınız durumlarda ürünü mağazada birlikte inceleyebilir, damgasını ve ayarını yerinde gösterebiliriz.

Sıkça Sorulan Sorular

Takının kaç ayar olduğunu nasıl anlarım?

Takının iç yüzeyinde ya da kilidinin yakınında bulunan damgaya bakabilirsiniz. 585 damgası 14 ayarı, 750 damgası 18 ayarı, 916 damgası 22 ayarı gösterir. Damga okunmuyorsa kuyumcuda ayar testi yaptırmak en güvenilir yoldur.

22 ayar mı 24 ayar mı daha değerlidir?

Aynı gramda 24 ayar altın daha fazla saf altın içerdiği için daha değerlidir. Ancak 24 ayar çok yumuşak olduğundan takı olarak kullanılmaya uygun değildir. Takı ve sarrafiyede 22 ayar tercih edilir.

14 ayar altın kararır mı?

14 ayar altın doğru kullanıldığında kolay kolay kararmaz. Parfüm, deniz suyu ve temizlik kimyasallarıyla uzun süre temas ettiğinde yüzeyinde matlaşma görülebilir. Ilık sabunlu suyla yapılan basit bir temizlik çoğu zaman parlaklığını geri getirir.

24 ayar altından takı yapılır mı?

Yapılabilir, ancak yaygın değildir. 24 ayar altın çok yumuşak olduğu için ince takılarda kolayca çizilir ve şekli bozulur; taşlar da güvenle tutulamaz. Bu nedenle 24 ayar altın çoğunlukla gram ve külçe altın olarak kullanılır, takılarda ise 22, 18 ve 14 ayar tercih edilir.

Çeyrek altın kaç ayardır?

Çeyrek altın 22 ayardır ve yaklaşık 1,75 gram ağırlığındadır. Yarım, tam ve ata lira gibi diğer sarrafiye ürünleri de 22 ayar olarak basılır.